بازخوانی مفاهیم «زوج» و «زوجیت» در قرآن کریم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه الزهرا(س)

چکیده

«زوج» و «زوجیت» از مفاهیم مهم قرآنی‌اند که فهم دقیق و صحیح آن‌ها در جهان‌بینی و نوع نگرش انسان به هستی و درک جایگاه خویش در طرح هوشمندانه خلقت بسیار مؤثر است.شناخت عوامل تأثیرگذار در نظام آفرینش، درک فلسفه ازدواج، داشتن دیدگاهی جنسیتی یا غیرجنسیتی درباره آغاز خلقت (آدم و زوجش) و سنجش میزان ضرورت وجود عنصر جنسیت در سرای واپسین (بهشتیان و دوزخیان) به چگونگی فهم این مفهوم بستگی تام دارد.
واژه «زوج» به معنای جفت در مقابل طاق و تک، در وضع اولیه‌اش، به معنای قرین، همراه و همنشین است.در تعریف لغوی به دو موجودی که در کنار یکدیگر قرار گیرند و بر اساس برنامه‌ای معین، هدفی مخصوص داشته باشند، زوج گفته می‌شود.به این معنا«زوجیت» نوعی رابطه میان دو چیز است، به گونه‌ای که وجود یکی بدون دیگری موجب اختلال در کارکرد اصلی و مورد انتظار است.بررسی موارد کاربرد «زوج» در قرآن، حاکی از این است که این واژه تنها با وجود قرینه لفظی یا مقامی می‌تواند بر جنسیت مذکر یا مؤنث دلالت کند.
این مقاله بر آن است که ضمن استقصای وجوه و مصداق‌های زوج از قرآن، روابط میان واژه‌های «زوج»، «إمرأه» و «بعل» را واکاود و سپس مشخصه‌های «زوجیت» را از منظر قرآن استخراج کند.در پایان، ضرورت وجود عنصر جنسیت در بهشت نخست و نیز در بهشت آخرت کاوش شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reconsidering the concepts of "Zoj"(pair) and "Zojyyat "(being pair) in the Noble Quran

نویسنده [English]

  • Parvin Baharzadeh
Associate Professor of Alzahra University
چکیده [English]

  "Zoj" and " Zojyyat" are  of important Quranic concepts ,whose accurate and precise understanding affects deeply the human worldview and outlook towards the existence and the perception of his/her status in the wisely planned creation. Understanding the effective elements in creation system, understanding the philosophy of marriage, having a gender or non-gender outlook to  the Genesis of  Creation ( Adam and his wife) and assessing the  necessity of gender in the Future Life ( the dwellers of Paradise and Hell) completely depends on how this concept is understood.
   While the term "Zoj" means pair vs. single, its basic meaning is partner, associate and companion. Thus, it literally refers to two persons (or things) who are close to each other and follow a special purpose according to a defined plan . In this meaning , Zojyyat is a kind of relationship between two persons (or things)  and the existence of one of them without the other causes disturbance  in the main and expected aim. Surveying the usage of Zoj in Quran indicates that this term connotes masculine or feminine only in association with the   lexical or status collocation.
  Identifying the sides and instances of Zoj in Quran, this paper attempts  to investigate  the relations between  "Zoj" , "Emra'a"(woman) , "Ba'l"(husband),  as well as detecting  the features of  "Zojyyat" in Quran. It finally detects the necessity of gender in the Heaven of Adam and eve and that  of the Last Day.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • “Zoj”
  • “Adam”
  • Spouse
  • “Emra'a”
  • “Ba'l”
  • companion
  • initial creation