ارزیابی مقاله شفاعت در دائره المعارف قرآن لایدن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مدیر گروه علوم قرآن و حدیث / دانشگاه مذاهب واحد خواهران

چکیده

مقاله شفاعت اثر مستشرق آمریکایی خانم والری جف هافمن است که در دائره المعارف قرآن لایدن، یکی از دائره المعارف های برجسته و مورد رجوع جهانی پیرامون قرآن کریم منتشر شده است. از آنجا که نقد و ارزیابی اینگونه آثار زمینه آشنایی افکار عمومی با اسلام حقیقی را فراهم می سازد لذا پژوهش حاضر به منظور مشخص نمودن فضای فکری مستشرقان در خصوص آموزه های قرآنی برای پژوهشگران مسلمان به ارزیابی این مدخل پرداخته است. نوشتار پیش رو ضمن اشاره به محتوای مقاله، نظریات نادرست هافمن درباره شفاعت را با استفاده از مصادر معتبر اسلامی و استدلال های متقن در بوته نقد قرار می دهد. در این جستار مشاهده می شود نظریه های ذکر شده با تتبع اندک و سطحی از آیات قرآن و متأثر از مبانی فکری گروهی از اهل تسنن و برگرفته ازبرخی روایات در کتب ایشان بوده که مخالف دلالت های قرآنی و احادیث قطعی صادر شده در این زمینه است .

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The critique of “intercession” in laiden encyclopedia of the Quran

نویسنده [English]

  • Atefeh Zarsazan
چکیده [English]

The article “intercession” compiled by American orientalist lady Valerie J. Hoffman by introducing Quran, Muslim sahih and orientalist’s opinions. This article was published in the laiden encyclopedia of the Quran which is among the best references about the Quran.this paper has tried to criticize and evaluate the mentioned entry with aiming to make clear the thought atmosphere of non-Muslim scholars by examining the writings of orientalists specifically in religious teachings especially in the quranic subject. Mention opinions based on some Sunnite’s mental foundation and some tradition in their books that opposed Quranic expresses and certain traditions so this article is criticized.
This study in addition to mentioning the content of the mentioned article criticizes the opinions of Hoffman about the intercession by referring to authoritative Islamic sources. At first we show parts of article briefly then maintain incorrect instance and criticize it by introducing important sources that writer doesn’t use.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Quran
  • intercession
  • Tradition
  • laiden encyclopedia of the Quran
-      قرآن کریم.
-      ابن ابی الحدید، عزالدین ابو حامد هبه الله بن الحسین، (1387ق، 1967م)، شرح نهج البلاغه امام علی، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت: دار احیاء الکتب العربیه
-      ابن جوزى، ابوالفرج عبدالرحمن بن على‏، (1422ق)، زاد المسیر فى علم التفسیر، بیروت: دار الکتاب العربی
-      ابن عطیه، عبدالحق،( 1422ق)، المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز، بیروت:دار الکتب العلمیه
-      ابن کثیر، ابو الفداء اسماعیل، (1419ق)، تفسیر القرآن العظیم، بیروت: دارالکتب العلمیه
-      ابن مرزوق، ابوحامد، (1986م ، 1407ق)، التوسل بالنبی و الصالحین، بی جا
-      ابن منظور، محمد بن مکرم،(1410ق)، لسان العرب، بیروت: دار صار
-      آلوسی، شهاب الدین ابوالفضل محمود،(1415ق)، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و سبع المثانی، بیروت: دار الکتب العلمیه
-      امینی، عبدالحسین،(1387ق)، الغدیر، بیروت: دارالکتاب العربی
-      بروسوی، اسماعیل حقی،(بی تا)، روح البیان، بیروت: دارالفکر
-      ثعلبى نیشابورى، ابو اسحاق احمد بن ابراهیم‏،(1422ق)، الکشف و البیان عن تفسیر القرآن، بیروت: دار إحیاء التراث العربی
-      جوادی آملی، عبدالله، (1390ش)، تفسیر موضوعی قرآن کریم، قم: مرکز نشر اسراء
-      رازی، فخرالدین محمد بن عمر الخطیب،( 1420ق)، تفسیر کبیر، بیروت: دار الاحیاء التراث العربی
-      رازی، جمال الدین ابو الفتوح حسین بن علی،(1408ق)، روض الجنان و روح الجنان، مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی
-      راغب اصفهانی، (بی تا)، معجم مفردات الفاظ القرآن، تحقیق ندیم مرعشی، بیروت: دار الکتب العربی
-      رشید رضا، محمد،( 1414ق)، المنار، بیروت: دارالمعرفه
-      زمخشری، محمود بن عمر،( 1407ق)، الکشاف عن حقایق غوامض التنزیل و عیون الاقاویل فی وجوه التأویل، بیروت: دارالکتب العربی
-      سبحانی، جعفر،( 1427ق)، محاضرات فی الالهیات، مؤسسه امام صادق(ع)
-      سیوطی، جلال الدین،(1404ق)، الدر المنثور فی التفسیر باالمأثور، قم:کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی
-      صدوق، محمد علی بن الحسین بن بابویه، ( بی تا)، توحید، تعلیق سید هاشم حسینی بحرانی، قم: منشورات جماعه المدرسین فی الحوزه العلمیه فی قم
-      صدوق، محمد علی بن الحسین بن بابویه ، (بی تا)، الخصال، تحقیق علی اکبر غفاری، قم: منشورات جماعه المدرسین فی الحوزه العلمیه فی قم
-      صدوق، محمد علی بن الحسین بن بابویه ، ( 1378ق)، عیون اخبار الرضا، تهران: نشر جهان، تهران
-      صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم،( 1385ش)، اسرارالایات، تحقیق سید محمد موسوی، تهران: انتشارات حکمت
-      صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم ، ( 1366ش)، تفسیر القرآن الکریم، قم: انتشارات بیدار
-      طباطبایی، سید محمد حسین،(1417ق)، المیزان فی تفسیر القرآن، قم: دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسین حوزه علمیه قم‏
-      طبرسی، فضل بن حسن،(1372ش)، مجمع البیان،تهران: انتشارات ناصر خسرو
-      طبری، ابی جعفر محمد بن جریر،(1412ق)،جامع البیان عن تأویل آیات القرآن، بیروت: دار المعرفه
-      طوسی، محمد بن الحسن،(1373ش)، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، شرح جمال الدین حسن بن یوسف حلی، قم: انتشارات شکوری
-      طوسی، محمد بن الحسن ، ( بی تا)، التبیان فى تفسیر القرآن‏، بیروت: دار احیاء التراث العربى
-      عبدالوهاب، محمد،( 1373ق)، الهدیه السنیه، مصر: دارالمنار
-      عروسى حویزى، عبد على بن جمعه‏،( 1415ق)، تفسیر نور الثقلین، قم: انتشارات اسماعیلیان
-      فراهیدی، خلیل احمد،(1414ق)، العین، تحقیق دکتر مهدی مخزونی و دکتر ابراهیم سامرایی، تهران: انتشارات اسوه
-      فضل الله، سید محمد حسین‏،(1419ق)، تفسیر من وحى القرآن‏، بیروت: دار الملاک للطباعة و النشر
-      فیض کاشانى، محسن‏،(1415ق)، الصافى،تهران: انتشارات الصدر
-      قاسمى، محمد جمال الدین‏،( 1418ق)، محاسن التاویل، بیروت: دار الکتب العلمیه‏، بیروت
-      قرشى، سید على اکبر،(1377ش)، احسن الحدیث‏، تهران: بنیاد بعثت
-      قرطبی، محمد بن احمد،(1364ق) ، الجامع لاحکام القرآن، تهران: انتشارات ناصر خسرو
-      قشیری، ابوالحسین مسلم بن حجاج،( بی تا)، صحیح مسلم، بیروت: دارالفکر
-      قزوینی، سید محمد حسین،(1366ش)، فرقه وهابی و پاسخ به شبهات آنها، ترجمه علی دوانی، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
-      قمى، على بن ابراهیم‏،( 1367ش)، تفسیر قمى‏، قم: دار الکتاب
-      قمى مشهدى، محمد بن محمدرضا، (1368ش)،کنز الدقائق و بحر الغرائب‏، تهران: سازمان چاپ وانتشارات وزارت ارشاد اسلامى‏
-      کلینی، ابی جعفر محمد بن یعقوب بن اسحاق،(1367ش)، الکافی، تصحیح علی اکبر غفاری، تهران: دارالکتب الاسلامیه
-      مجلسی، محمد باقر، ( 1403ق)، بحارالانوار، بیروت: مؤسسه الوفاء
-      مطهری، مرتضی، (1357ش)، عدل الهی،تهران: انتشارات صدرا
-      مفید، محمد بن نعمان،(1414ق، 1993م)، اوائل المقالات، تحقیق ابراهیم انصاری، بیروت: دارالمفید.
-       مفید، محمد بن نعمان ،( 1414ق)، الاعتقادات، بیروت: دارالمفید
-      مکارم شیرازى، ناصر ،( 1374ش)، تفسیر نمونه‏، تهران: دار الکتب الإسلامیه
-      نجارزادگان، فتح الله ،(1383ش)، تفسیر تطبیقی، قم: انتشارات مرکز جهانی اسلام
-      نجفى خمینى، محمد جواد،(1398ق)، تفسیر آسان، تهران: انتشارات اسلامیه
-        jane, dammen,(2001), encyclopaedia of the qoran,ed: mac uliff georgeton university, Washington dc, brill leiden-boston-koln