اسالیب اعتراض در قرآن کریم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه اصفهان

چکیده

یکی از اسلوب‏های بیانی قرآن کریم، که در این کلام الهی، بسیار استفاده شده، اسلوب اعتراض است. این اسلوب عبارت است از آوردن یک یا چند جمله که محلی از اعراب ندارند، در‏میان یک یا دو کلام که معنایی به‏هم‏پیوسته دارند، با هدفی غیر‏از دفع ایهام. اسلوب اعتراض در قرآن، زاید نیست؛ بلکه در جای خاص خود قرار گرفته‌ و به‏مقتضای حال، کاربرد پیدا کرده است؛ به طوری که با شناسایی موارد کاربرد آن، زمینۀ فهم درست پیام‌های الهی فراهم می‏شود، در پیکره‌ای هماهنگ جلوه می‌کند و هر‏گاه از سیاق کلام حذف شود، بخشی از کلام ساقط می‌شود؛ زیرا عبارت‏های قرآنی با نظم و دقتی خاص سامان یافته‏اند و بنابر‏این، ضعف تألیف در آنها دیده نمی‏شود. در این مقاله کوشیده‏ایم تا ضمن اشاره‌ای کوتاه به اهمیت اسلوب اعتراض و جایگاه آن در ادبیات عرب، نکات بلاغی برخی جمله‏های معترضه را در قرآن بررسی و تحلیل کنیم و از این ره‏گذر، بخشی از جنبه‌های اعجازی این کتاب آسمانی را نشان دهیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Parenthetical styles used in the Quran

نویسنده [English]

  • Sayyed Mahdi Soltani Renani
Associate Professor in Quran and Hadith at of Isfahan University
چکیده [English]

One of the most common styles of expression used extensively in the holy
Quran is the usage of parenthetical clauses. By parenthetical clause we
mean one or couple of seemingly irrelevant sentences used among a series
of coherent sentences in the Quran in order to ward off a supposed question.
This kind of clause in the Quran cannot be considered redundant: rather they
have been expressed in their most proper position and can be quite
meaningful in the context. By identifying this style of expression in the
Quran, it becomes much easier to understand the messages included in it
and all clauses seem to be so well- coordinated, that when omitted from the
context, the intended concept is lost. Therefore, all the clauses of the Quran
are composed in a regular pattern and are void of any confusion. In this
essay the author tries to briefly allude the importance of this style and its
function in Arabic literature and then examines the rhetorical points in some
of the parenthetical clauses in the Quran, disclosing some of the miraculous
aspects of it.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Holy Quran
  • parenthetical clauses
  • the eloquence of Quran
  • the miracle of the Quran
  • parenthetical style