درآمدی بر سبک‌شناسی کلام نبوی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشگاه تهران

2 دانشیار دانشگاه تهران

3 دانشجوی دکتری رشتة علوم قرآن و حدیث دانشکدة الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران

چکیده

چکیده
دانش سبک‌شناسی با بررسی متون و مقاله‌ها و کشف مختصات سبکی، در فهم و ارزیابی اصالت آن‌ها کارایی زیادی دارد. این دانش، چه به‌صورت سنتی چه با روش‌های نوین، همواره مورد استفاده متن‌شناسان و ناقدان ادبی بوده است. این دانش با سبک‌شناسی متون احادیث می‌تواند ما را به سبک کلام معصومان و ارزیابی روایات‌ منسوب به ایشان رهنمون شود.
در این مقاله سعی شده است با استفاده از اصول و روش‌های سبک‌شناسی نوین و عنایت به آثار سبک‌شناسانه حدیث‌پژوهان، روایت‌های منسوب به پیامبر اکرم (ص) بررسی، و برخی از مختصات سبکی آن شناخته شود؛ زیرا تحقیق درباره صحت انتساب روایات براساس معیارهای متنی، از جمله مختصات سبکی در مطالعات حدیثی امری ضروری است. دانش سبک‌شناسی با استفاده از راهکارهای مکاتب سبک‌شناسی، به‌عنوان یک روش در ارزیابی متن‌محور، با هر روایت به‌مثابه یک «متن» مواجه می‌شود. نتیجه به‌دست‌آمده از آن در حکم یک قرینه درون‌متنی به اصالت داشتن یا نداشتن روایت‌های منسوب به پیامبر (ص) دلالت می‌کند. همچنین، کشف مختصات کلام نبوی مانند سادگی، بی‌پیرایگی و بی‌تکلف‌بودن و در عین حال فصیح، بلیغ و جامع‌بودن از نتایج این بررسی است. نیز بیان تعامل سبک فردی کلام آن حضرت با سبک دوره مربوط بر اساس مختصات سبکی، مانند تأثیر معارف وحیانی و سنت نبوی در فرهنگ دوره و استفاده پیامبر (ص) از فن خطابه و سایر اسلوب‌های رایج در عصر نزول از مباحث این مقاله است.

کلیدواژه‌ها: سبک‌شناسی، سبک فردی، سبک دوره، مختصات، بسامد، سطح معنا، سطح لفظ.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An introduction to the stylistic analysis of the prophetic traditions

نویسندگان [English]

  • Majid Ma'aref 1
  • Ghasem Faez 2
  • Abolghasem Ojaghloo 3
1 Full professor at Tehran University
2 Full Professor, Tehran University
3 ph.D student, Quran and hadith sciences, Tehran University
چکیده [English]

The study of style in studying different types of writing and discovering their stylistic characteristics, has been very effective in evaluating their genuineness. This science, either in its traditional form or  in its new methods , has always been used by those studying the text and literal critics. This kind of study can lead us to reach a better understanding of the infallibles (PBUH) words and the authenticity of the words attributed to them. Studying the genuineness of traditions, according to text analysis including its style, is necessary in hadith studies; therefore this article, Based on new stylistic methods and taking into consideration works done in this field by traditionists, has studied the traditions attributed to the holy Prophet (PBUH) and indicated its stylistic characteristics. Stylistics employing methods mentioned by different schools in this field of study, considers each tradition as a text and the result of studying it is considered as an evidence for or against genuineness of the hadith. Moreover discovering the characteristics of the prophetic words such as: simplicity, being rhetoric and comprehensive are of the results of this inquiry. The interaction of the personal style of his majesty with that of that era, such as the impact of the divine teachings and the prophetic traditions on that days culture  and the holy Prophet’s usage of contemporary skills, such as giving sermons and other methods, are the further issues discussed in this essay.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • personal style
  • the style of the era
  • stylistics
  • frequency
  • lexical level
  • semantic level
  • characteristics