قرابت قرآن و نهج‌البلاغه در بیان اوصاف پیامبر اکرم (ص)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا

2 استاد دانشگاه تهران؛

چکیده

چکیده
ارتباط مستمر حضرت علی (ع) با قرآن و حضور ایشان در خانه وحی و ارتباط با منبع آن، سبب اثرپذیری نهج‌البلاغه از قرآن کریم شده است. این اثرپذیری، گذشته از حوزه لفظی در حوزه معنایی نیز قابل مشاهده است. بنابراین، منظور از اثرپذیری تنها استناد به آیات و یا الفاظ قرآنی نیست، اگرچه آن هم مطلب مهمی است؛ بلکه این کتاب از نظر معنایی، در همه موارد از کلام الهی مدد گرفته و امکان تطبیق در موضوعات مختلف برایش فراهم است.
ارتباط دوسویه قرآن و امام (ع)، از سویی اثرپذیری نهج‌البلاغه از قرآن را درپی داشته است و از سوی دیگر کلام امام (ع) در بسیاری موارد تفسیر قرآن است. به عبارتی دیگر، نهج‌البلاغه به تبیین مجملات و تفسیر آیات قرآن پرداخته است که با توجه به ایجاز قرآن می‌تواند در شناخت بهتر آن نقش مهمی داشته باشد؛ برای مثال وقتی خداوند رسول اکرم (ص) را اسوه نیکو معرفی می‌کند، حضرت علی (ع) با استفاده از الفاظ مساوی یا مشابه با واژه قرآن به بیان مطلب قرآن می‌پردازد و با ذکر دلایل و شواهد مختلف از نحوه زندگی و روش پیامبر (ص) آیه را تبیین و تفسیر می‌کند.
گذشته از اسوه‌بودن پیامبر (ص)، تلاش برای هدایت مردم، امانتداری و پاکی اجداد و اعقاب ازجمله اوصاف پیامبر (ص) است که قرآن و نهج‌البلاغه در بیان آن نزدیکی خاصی دارند. این پژوهش نیز به تطبیق معنایی قرآن و نهج‌البلاغه در بیان آن‌ها می‌پردازد.

کلید‌واژه‌ها: قرآن، نهج‌البلاغه، اوصاف پیامبر (ص)، تطبیق معنا، اسوه‌بودن پیامبر (ص).

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Affinity of Qur’an & Nahj al-Balagha in describing the characteristics of the Prophet Mohammad (PBUH)

نویسندگان [English]

  • Shahin Ghahran Ezadi 1
  • Mansour Pahlavan 2
1 Permanent Faculty member ,Alzahra University
2 Full Professor , Tehran University
چکیده [English]

Continuous association of Hazrat Ali (PBUH) with Qur’an and his presence in the house of revelation  and his communication with the source of revelation are the grounds for Qur’an’s impact on  Nahj al-balagha. Aside from its citing Quranic verses throughout the book, nahj al-balagha is semantically influenced by Qur’an, benefitting from Quranic teachings in all its themes, therefore providing the possibility to match various topics in one with that in the other. furthermore Nahj al-balagha, in many cases, can be considered an interpretation of Qur’an.  It has explained and interpreted  ambiguios  verses of Qur’an, providing a  better understanding of this Holy Book. For example, when God introduces Hazrat Mohammad (PBUH) as a good role model, Hazrat Ali (PBUH) on one hand by using similar or  equivalent words explains the content of Qur’an and on the other hand by mentioning different reasons and evidences about the Prophet’s way of life explains and interprets the verses .Besides being a role model and good example, his earnest attempt to lead people, his being  trustful, having pure ancestors and descendants are some of the Prophet’s characteristics mentioned in both Qur’an and Nahj al-balagha in similar expressions. The semantic resemblance  of Qur’an and Nahj al-balagha in their description of the Holy Prophet is the subject of this research.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Qur’an
  • Nahj al-Balagha
  • the Prophet’s characteristics
  • semantic resemblance
  • role model