سجده واقعی و همراه با شعور حیوان، گیاه و جماد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه تربیت ‏دبیر شهید رجایی

چکیده

در برخی آیه‌های قرآن کریم، از سجده حیوان، گیاه و جماد سخن گفته شده و اندیشمندان در تبیین نوع سجده این موجودات، سه نظریه را بدین شرح بیان کرده‌اند:نخسن آنکه سجده آن‌ها از نوع تکوینی و به مثابه ایفای نقش خویش در نظام آفرینش است؛ دوم آنکه سجده آن‌ها از نوع دلالت است و زمینه هدایت انسان را به وجود خداوند متعال فراهم می‌آورد؛ سوم آنکه این سجده، واقعی و نوعی فروتنی همراه با شعور در برابر آفریدگار است.
در این مقاله، پس از بیان مفهوم سجده، سه دیدگاه یاد شده را توصیف کرده‌ایم و با استناد به شش دلیل اثبات کرده‌ایم که سجده این موجودات، واقعی است و خشوع و بندگی‌شان در برابر خالق هستی، با نوعی آگاهی همراه است که پیامبران، پیشوایان دین و انسان‌هایی که به مقام محرمیت رسیده‌اند، آن را درک می‌کنند.این شش دلیل عبارت‌اند از حجیت مفهوم ظاهری آیات؛ تأکید قرآن بر ناتوانی انسان از درک تسبیح آنان؛ نوع بیان آیات؛ معاضدت دیگر آیات؛ دلیل‌های روایی؛ مشاهده عینی برخی عارفان.این پژوهش، در تحریض و تقویت انگیزه انسان برای انجام دادن وظیفه بندگی، مؤثر است و علاوه بر آن، نفس تدبر در آیات قرآن در این مقاله، اهمیت بسیار دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Real prostration with intelligence by animals, plants and lifeless phenomena

نویسنده [English]

  • Aliakbar Shayestehnezhad
Associate Professor of Shahid Rajaee University
چکیده [English]

Some verses of the Quran have spoken of the worshipping  of animals, plants and lifeless phenomena. In their interpretation of these verses , scholars have proposed three different views about their prostration: . 1. the figurative meaning of the word is meant i.e. accomplish his role in the order of creation..2.  another figurative meaning of the word is meant i.e. it provides the grounds for guidance of mankind to the existence of the God .3. real prostration i.e. one's humility in front of   his/her creator with intelligence and self acknowledgement.
Defining the meaning of "sujdah"(prostration), this article has investigated the three mentioned views and has preferred the third according to the following six arguments: 1- the authority of the apparent meaning of the verses, 2- Quran's emphasis on mankind's unability in understanding their tasbih (glorification),3-the context of the verses,4- the support of other verses,5- the support of the traditions,6-the direct observation of the mystics which has proved that their prostration is real and their humility in front of the creator of the universe is accompanied by a kind of intelligence and acknowledgement which is understood by the prophets and religious leaders and those who have reached the status of being knowledgeable of the secrets.
This research encourages mankind in accomplishing his duty as well as emphasizing on the role of contemplating on Quran.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quran
  • interpreting a subject
  • prostration
  • real prostration
  • figurative prostration